Błędem, jaki często obserwuję u początkujących liderów jest próba narzucenia zmian, strategii, własnych pomysłów zanim poznają dobrze ludzi, firmę i zbudują fundamenty dla partnerskiej współpracy. Poniżej przedstawiam 5 kroków, które z mojej perspektywy są kluczowe – pozwalają zmotywować, a nie przygasić zespół.
1️⃣ Rozpoznanie etapu rozwoju. Zespół najczęściej przechodzi przez 4 fazy rozwoju i każda większa zmiana może powodować, że ponownie znajduje się w pierwszej – na etapie orientacji. Niekiedy jest tak, że część osób czuje się, jakby było w fazie orientacji, a niektóre z nich są już na kolejnym etapie – różnicowania. Rozpoznanie kto w jakiej jest fazie umożliwi liderowi dobór najskuteczniejszych działań. W zależności od potrzeb grupy przełożony może budować bezpieczeństwo poprzez swoje expose, określanie zasad, integrację, albo otwierać dyskusje, zachęcać do ujawniania stanowisk i uczenia się z różnorodności.
2️⃣ Uznanie, albo przynajmniej nie dewaluowanie swojego poprzednika. Zespół to system, wszyscy są połączeni na drodze wspólnych lepszych lub gorszych doświadczeń. Nie wiemy w jakiej zależności czy relacji były osoby z poprzednim szefem. Podważanie jego autorytetu, krytykowanie wcześniejszych rozwiązań zespół może odebrać jako atak na to, co wspólnie stworzyli. Obmawianie nieobecnych osób przeważnie podważa bezpieczeństwo psychologiczne w grupie.
3️⃣ Określenie wspólnie z zespołem reguł współpracy. Warto omówić i spisać na co się umawiacie, jakie zachowania będą wspierać budowanie efektywnej współpracy, czego nie tolerujecie, co mogłoby zespół demotywować, jak będziecie się komunikować, jak będą oceniane efekty pracy.
4️⃣ Pokazanie kierunku, własnych oczekiwań i zaproszenie do wspólnego tworzenia strategii. Przekonanie o wyłącznie swojej racji, narzucanie rozwiązań, dyrektywność po pierwsze są krótkowzroczne, po drugie mogą wzbudzić jawny opór lub pozorną zgodę (jeśli zespół przeżywa lęk). Dlatego jeśli chcemy wzbudzić zaangażowanie i poczucie dorosłej odpowiedzialności zdecydowanie warto budować na wiedzy i kompetencjach grupy.
5️⃣ Zdefiniowanie jasnego podziału ról i odpowiedzialności. Z bardziej doświadczonymi zespołami można to zrobić grupowo poprzez warsztat Role Sharing. Zespoły początkujące mogą potrzebować indywidualnego podejścia i omówienia zakresów obowiązków. Określenie jasnego zakresu odpowiedzialności nadaje strukturę, która pozwala pilnować granic. A granice są niezbędne dla tworzenia poczucia bezpieczeństwa i umożliwiają wzmacnianie sprawczości.
Zrozumienie reguł nowego środowiska, poznawanie cech, potrzeb, oczekiwań zespołu, identyfikacja zasobów i obszarów ryzyka pozwolą liderowi urealnić własne założenia i przekonania. Na tym wstępnym etapie pracy z zespołem pomocne są pokora i przyjęcie roli uczącego się obserwatora. Lider który uszanuje to, że zespół ma swoją historię, mądrość i doświadczenia – które są istotnym zasobem do wspólnego budowania dalszej strategii – szybciej wzmocni zaangażowanie i rozwinie poczucie dorosłej sprawczości w grupie.
W Turango organizujemy szkolenia zarówno dla doświadczonych, jak i dla początkujących liderów. Więcej informacji na temat naszych szkoleń jest tutaj Dla Liderów – Turango Coaching and Training
Autor wpisu:
Anna Pędzieszczak – Owczarczyk – psycholog, trener, psychoterapeuta, coach. Ponad 19 lat pracuje z liderami i zespołami, wzmacnia umiejętności współpracy, komunikacji, przywódcze i coachingowe.